Traces in the Sand

Document 1 · Visitation

1791 [inferred]

Unknown

The record of the visitation of the parish of Trąbczyn in the Konin deanery, in Polish, of 1790 and 1791 (leaves 23 verso to 25 verso and 28 verso to 29 verso of the volume; the leaves between are not in the edition). The parish priest, Józef Zurkowski, born in the diocese of Poznań in 1740 and ordained in 1767, was instituted in 1785 on the presentation of Antoni Prusimski, Starost of Niszczewice, heir and patron of Trąbczyn; there is a fund for a vicar, an organist and a schoolmaster, but none of them is at the church. The parish takes in Trąbczyn, Mariantów, Porąbki, a farm, the new and old Olędry, Łazy, Osiny and Nowawies, all the Starost's hereditary property. It counts 760 souls, 555 Catholics and 205 dissidents, 189 of them in the Olendry; the table for 1791 gives the figures village by village, and for 1790 the registers give 28 baptisms, 10 marriages and 29 burials. The cruciform church of St Martin, with two wooden chapels, built in part by the Trąmpczyński family, once heirs of the place, and later enlarged by the Chamberlain's wife Prusimska, née Rozdrażewska (when, it cannot be known), was consecrated in 1546; the record gives its measurements, its furnishings and the repairs it needs, the cemetery, the belfry with two bells and the ossuary. The patronage is lay and now Antoni Prusimski's; there are five altars. The registers of baptisms and marriages begin in 1597, that of the dead in 1728; books that were there at the visitation of the Reverend Dorposki went, through a trick and because no one knew whose they were, to the creditors of the late parish priest Paprocki. The foundations and documents run from 1636 to 1697: sums secured on Trąbczyn, Kurów, Strzałkowo and Przespolew for Masses, the tithes the Gniezno consistory awarded in 1692, the inn confirmed in 1694, and the land Andrzej Trąmpczyński resigned to the church in 1697. The description of the parsonage begins on the last page.

One line per manuscript line, with broken words hyphenated and stray break marks removed. Editorial decisions are set out in About the edition.
Page 1lines 1-3
Manuscript page 1 of letter 1ADWl_85_0023_b-L1_01.jpg , open full size
Transcribed by paragraph, not line by line: each numbered entry is a paragraph of the manuscript.
  1. Wies Trąbczyn
  2. w ktorey Kościoł, tego Plebanem iest X. Jozef Zurkowski urodzony w Dyecezyi Poznanskiey iako Metryka okazuie Rku 1740. Dnia 9 Lipca. Poswięcony na Kapłana od JWo Mści X. Ignacego Augustyna Sariusza Kozierog[?] Kozierowskiego Biskupa Adratyńskiego w Rku 1767. Dnia 24. Lutego, wprzod miawszy Literas dimissoriales ad suscipiendos ordines Diaconatus et Presbyteratus od JWo Mści X. Teodora Hrabi na Klewaniu i Zukowie Czartoryskiego Biskupa Poznanskiego dane sobie Dnia 17. Grudnia Roku 1766 instytuowany do tego Kościoła w Przeswietnym Konsystarzu Gnieznin: Dnia 21. Lutego Rku 1785 za prezentą JWo Mści Antoniego Prusimskiego Starosty Nieszczewickiego Kawalera Orde: S. Stanisława Dobr tych Dziedzica i Kollatora. Approbowany do słuchania spowiedzi na Rok 1. w czasie Rekollekcyi w Mieyscu i Racie swey w
  3. Koni:
Page 2lines 4-8
Manuscript page 2 of letter 1ADWl_85_0024_a-L1_02.jpg , open full size
Transcribed by paragraph, not line by line: each numbered entry is a paragraph of the manuscript.
  1. Koninie odprawionych w Rku ninieyszym Dnia 15 Pazdziernika. Wikaryego, Organisty i Bakałarza fundusz w Dokumentach znayduie się, Lecz ci przy Kościele nie znayduią się.
  2. Stan Kościoła tego.
  3. Ten Kościoł w Wsi Trąbczynie Dziedziczney JWo Antoniego Prusimskiego Starosty Nieszczewickiego Kawalera Orderu S. Stanisława lezy w Woiewodztwie Kaliskim, powiecie i Dekanacie Koninskim Archi Dyakonacie y Officyalacie Gnieznin: odległy od Metropolitalnego Miasta Gniezna na mil 6 od Łowicza na mil 21. od JKMci Miasta Kalisza na mil 5 od Konina Miasta powiatowego na mil 2. Zamyka w sobie prawem farnym wieś rzeczoną Trąbczyn, w ktorey Kościoł; Maryanton, Porąbki, Folwark Uła[?] zwany, Olędry nowe i stare Łazy, Osiny, Nowa Wieś. Wsie te względem Kościoła na wschod zimowy odległe na stay 8. na przed południe takoz, na po południe o puł mili, na przed zachod o ćwierć mili, na zachod o stay 10. Wszystkie te dziedziczne JWo Starosty.
  4. Parafia ta rościąga się na dobre w puł mili. w tey całey Parafij ogułem rachuie się Dusz 760. to iest Męzczyzn 170. Niewiast 191, Chłopcow pierwszy raz do Komunij przystępuiących 95. Dziewcząt 99. Dyssydentow Męzczyzn 63 Niewiast 60. Chłopcow 40. Dziewcząt 42 w Roku zeszłym 1790 podług wpisow Metryk, Dzieci Ochrzczo-
  5. nych
Page 3lines 9-27
Manuscript page 3 of letter 1ADWl_85_0024_b-L1_03.jpg , open full size
Transcribed by paragraph, not line by line: each numbered entry is a paragraph of the manuscript.
  1. nych Płci męskiey 13 Płci niewieściey 15 zaślubionych par 10. Umarłych męzczyzn 10. Niewiast 15 obojey płci Dzieci 4. co wszystko widzieć w następuiącey tabelli.
  2. Roku 1791. | Specyfikacya Liczby Osob do Parafij Trąbczyńskiey nalezących
  3. Katolicy | Dyssydenci
  4. Męzczy | Niewia | Chłopc | Dziewc | Męzczy | Niewia | Chłopcy | Dziew
  5. Trambczyn | 83 | 106 | 18 | 10 | 2 | 1 | 2 | —
  6. Maryanton | 9 | 8 | 9 | 3 | 5 | 2 | 4 | —
  7. Porąbki | 6 | 4 | 2 | 5 | — | — | — | —
  8. Folwark | 6 | 7 | 4 | 5 | — | — | — | —
  9. Olendry | 24 | 20 | 18 | 24 | 56 | 57 | 34 | 42
  10. Łazy | 13 | 11 | 12 | 12 | — | — | — | —
  11. Osiny | 17 | 20 | 18 | 16 | — | — | — | —
  12. Nowa Wieś | 12 | 15 | 14 | 24 | — | — | — | —
  13. Summa | 170 | 191 | 95 | 99 | 63 | 60 | 40 | 42 | Summa Sumar: 760
  14. Parafia Trąmbczyńska | Wypisy z Metryk Rku 1790 od pierwszego Dnia Stycznia.
  15. Zaślubionych | Dzieci Ochrzczonych | Zmarłych Pogrzebionych
  16. Płci męs: | Płci Niewieściey | Męzczyzn | Niewiast | Dzieci płci obo:
  17. 10 | 13 | 15 | 10 | 15 | 4
  18. Kościoł ten Krzyzową formą z dwiema Kaplicami drzewianemi na ktorym Dach nowy, sufit dla zacieku z dzdzu po dawniey mieyscami nadwerezony, posadzka w całym Kościele z tarcic w wielkim chorze przełozenia potrzebuiąca. Kościoł ten stoi na wschod słońca. drzwi wielkie na zachod dobrze zamknione, chor ma wyniosły, dobry na nim pozytew stoiący z siedmiu głosami, trzema miechami, obok od strony południowey drzwi do Babieńca z cmętarza dobrze zamknione z ktorego wchodzi się do Kaplicy a z tey do Kościoła, zakrystya drzewiana w oknach reperacyi i podłogi nowey potrzebuiąca,
  19. w tey
Page 4lines 28-32
Manuscript page 4 of letter 1ADWl_85_0025_a-L1_04.jpg , open full size
Transcribed by paragraph, not line by line: each numbered entry is a paragraph of the manuscript.
  1. w tey mensa z czteroma szufladami wielkiemi do Apparatow i pomnieyszemi do Kielichow, Welow i Korporałow &c. Dobrze zamykanemi, tamze Tabernakulum stare dla złozenia Smu zepsowane Skrzynia wielka z zamknięciem dobrym. z Tey zakrystyi drzwi na zachod do Bibliotheki w ktorey do Xiąg szafa stoiąca Wielka przeciw Zakrystyi na pułnoc skarbczyk, do ktorego drzwi i zamknięcie dobre Szafa wielka stoiąca z zamknięciem dobrym.
  2. Długość Kościoła tego całkowicie łokci 47. szerokości łokci 33. to iest prezbiterium długie łokci 14. szerokie łokci 9. Chor wielki długi łokci 33. szeroki łokci 14. Kaplica S. Marcina od strony pułnocny ma długości łokci 12. szerokości łokci 8. i ½. w niey szafy 2. zamykane do swiatła z strony południowey Kaplica druga S. Aloyzego długa łokci 10 i ½. szeroka łokci 8 i ćwierć Zakrystyi długość łokci 8. szerokość łokci 5. Bibliotheki długość łokci 5. szerokość łokci 4. Skarbczyku długość łokci 8 i ½ szerokość łokci 2 ćwierci 3. Babieńca długość łokci 4 i ½ szerokość łokci 5 i ½.
  3. Okien w małym chorze reperacyi potrzebuiących 4. W Wielkim Chorze dobrych 4. w Kaplicach po dwa te dobre w zakrystyi 2 małe okienka z kratami zelaznemi nadpsowane w skarbczyku krata tylko zelazna bez okna.
  4. W Tymze Kościele konfessyonałow dobrych niebiesko malowanych z kratkami 4. ławek dobrych podobnie malowanych 20. Kratki z balaskami
  5. malo:
Page 5lines 33-36
Manuscript page 5 of letter 1ADWl_85_0025_b-L1_05.jpg , open full size
Transcribed by paragraph, not line by line: each numbered entry is a paragraph of the manuscript.
  1. malowane białemi obruskami przykryte.
  2. Kościoł ten od W Trąmbczyńskich niegdy Dziedzicow po części wystawiony pozniey od W Mści Pani z Rozrazeskich Prusimskiey Szambelanowey JMści Dziedziczki (kiedy? wiedzieć nie mozno) rozprzestrzeniony. Tytularny patron Jego S. Marcin Biskup. konsekrowany Roku 1546 Dnia 26 Września. Dzień konsekracyi iego obchodzony bywa corocznie w niedzielę pierwszą po Swięcie S. Mateusza Apostoła. Cmętarz od strony południowey wschodowey i zachodu małego niedawny ma parkan do ktorego dla wniścia od wschodu forta dobra od zachodu wrota i forta dobre z zamknięciem, lecz krat przy nich niemasz, tamze Dzwonica wprost wielkich drzwi Kościoła, przyciesi drzwi przez połowę gdyz tarcice poodpadały i dachu niebawem potrzebuiąca, w tey dwa Dzwony, czyli konsekrowane niewiadomo, z tych 1 wyszczerbiony. Na pułnoc względem Kościoła iest Kostnica drzewiana dobra okno ma na cmętarz, pomiędzy tą i dzwonicą parkan pochylony daley dobry.
  3. Jus Patronatus czyli Kollacya Kościoła tego swiecka i ten zawsze przez XX. Swieckich rządzony bywa. Kollatorem iego teraz iest JW. Antoni Prusimski, Starosta Nieszczewicki Kawaler orderu S. Stanisława. Mansyonaryi prebendy Altaryi ni funduszu na tez zadnego niemasz
  4. w Tymze Kościele iest Ołtarzy 5. pierwszy wielki w ktorym Obraz Matki Boskiey pod tytułem Szkaplerza z konfraternią zasuwany z sukienką i koronami srebrnemi
Page 6lines 37-40
Manuscript page 6 of letter 1ADWl_85_0028_b-L1_06.jpg , open full size
Transcribed by paragraph, not line by line: each numbered entry is a paragraph of the manuscript.
  1. mnieyszych 20. Poduszek na Ołtarzach 5. Prykrycia do Ołtarzy 6 Kobierzykow dobrych 2. Kobierzec stary 1.
  2. Xiązki Kościelne.
  3. Metryka pierwsza do wpisywania Chrztow 1597. zaczęta do Roku ninieyszego całkowicie znayduiąca się Xięga od Slubow od 1597. az do Rku tego Xięga od wpisywania umarłych od Roku 1728. az do czasu tego. Xięga od wpisywania Braci i Siostr Szkaplerza S. od Roku 1662. Xiązka w ktorey opisany stan Beneficij Rku 1688. fundusze rozne, roznego czasu Inwentarze i Dobrodzieie Antyfonarze z notami 2. Chorał 1. Rytuale Sacramentorum 1. Brewiarz, Agenda Ewangeliki 2. Mszałow starych 3. Vita Virorum Illustrium Conceptus Theologicus 1. Libri duo Justini Baronii Conciones Rendi Patris Ozorji Conciones Rndi Ptris Besser Decisiones et Declarationes Concilij Trident. Conciones cum Evangelijs incerti Auth. Cœli seu sphæra Cœlestis Contemplatio Rudolfi Godoni opera Sancta, Kronika Polska, Homilia Sanctor: List Pasterski, Promptuarium morale, Catechismus Romanus, Manuale Parochorum reszta Xiązek znayduiących się w Wizycie JMści X. Dorposkiego ze tu nie iest wyrazona przyczyna tego iz przez podstęp uczyniony pod ninieyszym Rządcą Kościoła tego i przez niewiadomość do kogoby nalezały oddane są wierzycielom S.P. JMści X. Paprockiego tuteyszego Pasterza. Katafalk dobry z trumną, mary, Krzyz Processyonalny 1. pulpit 1. Chorągiew załobna 1. Proz-
  4. porczyk
Page 7lines 41-44
Manuscript page 7 of letter 1ADWl_85_0029_a-L1_07.jpg , open full size
Transcribed by paragraph, not line by line: each numbered entry is a paragraph of the manuscript.
  1. porczykow 5, Chorągiewek 2.
  2. Opisanie Praw i Dokumentow iakie się znayduią przy tym Kościele
  3. 1662. Rezygnacya w Xięgach Ziemstwa Koninskiego sądownie uczyniona składu roli kmiecey nazwany pierzchalinska na opłatę Organiście i potrzeby Kościoła 1636 pierwsza summa funduszowa zło pol: 1000. na Trąmbczynie zapisana, druga zło: 1500. Roku 1637 ktorą W. Trąbczyński Dziedzic w Kaliszu i w Pyzdrach zapisał od tych nalezy się teraz po zło: 80 i puł. na obowiązek spiewania Mszy Swiętych na Rok 52. czytanych 156 Litanij spiewanych od Organisty 208. z tego dochodu na fabrykę takze do Kościoła 1668. Summa zło Pol: 350. na części Kurowa tamze zapisana od JMci Pana Stefana Wardenckiego toz zło 250 przez JMci Pana Bogusławskiego lokowana od tey nalezy zło 21. na odprawienie Mszy SS. 52 1670. Zło Pol: 500 na Strzałkowie zapisane w Kaliszu i Pyzdrach od JMci Pana Strzałkowskiego od tey nalezy zło 17 i puł. na mszy SS. 12. Tamze Summa zło 2000. pod tymze Rokiem i aktem zapisana przez JMą Panią Golinską na Dobrach Przespolewie na odprawienie Mszy SS. co rok 104. 1692. dnia 16 Grudnia Dekret Konsystarza Gnieznin: z Archiwum tegoz wyięty w ktorym przysądza się dziesięcina z Folwarku Dręzgi toz z Folwarku nowina zwanego. 1694. Karczma Dekretem Illust: Offła Gnież: utwierdzona i propinowanie w niey piwa i gorzałki, w tymze Dekrecie wyrazony dom na szkołę ktory te-
  4. raz
Page 8lines 45-48
Manuscript page 8 of letter 1ADWl_85_0029_b-L1_08.jpg , open full size
Transcribed by paragraph, not line by line: each numbered entry is a paragraph of the manuscript.
  1. teraz ma nazwisko Dom Organisty Item w tymze Dekrecie Skład Roli Plebańskiey borek osobny sosnowy przy ktorym chłopi za pozwoleniem plebanow wyrudowali sobie Niwy i Łączki pustkowie to ma nazwisko porąbki na ktorym teraz mieszka trzech Komornikow, toz łąka znaczna za Borkiem i Porąbkami Plebańska, tymze Dekretem Dziesięcina wytyczna z folwarkow Panskich Łąka nazwana Gralewska z dawna od Dziedzicow darowana przysądza się 1697. Rezygnacya w poł Składu i niwy uczyniona na Kapturach w Kaliszu po smierci Jana trzeciego Krola Polskiego toz nowiny na Bakałarza przy Borku Kościelnym od strony połnocny lezącey. Pod tymze Aktem W. Andrzy Trąmbczyński Dziedzic Trąmbczyna części, czyni submissyą na podeymowanie wszelkich danin podatkow mogących bydz nałozonemi, na rzeczone grunta od siebie Kościołowi Trąbczyńskiemu rezygnowane innych oprocz tych dokumentow przy Kościele niema.
  2. Stan Ekonomiczny i Dochodowy Kościoła tego.
  3. Obok Kościoła od strony południowey plac znaczny długości i szerokości do 50 lasek niemieckich maiący, na nim ogrody podciorze[?] i budowle Plebańskie. A nayprzod plebania formą krzyzową z facyatą na południe, sień iey dosyć obszerna, na prawey stronie od wniyścia, izba pierwsza z tey pokoik sypialny daley schowanie czyli spizarnia potym Komora, na lewey izba czeladna dosyć obszerna, przy ktorey komory dwie z tych w iedney schody czyli wniyście na gorę, w srodku tego
  4. budyn: