Document 1 · Decree
26 January 1728
Konin
A decree of the land court at Konin, of the sitting that opened on the Monday after Septuagesima 1728, headed "Decretum Locationis". The brothers Franciszek and Józef Ścibor Chełmski, heirs of Łukom and Łomowo, have cited Krzysztof Prusimski as principal defendant, his son Antoni, six noblemen in his service, who are named, and unnamed subjects of Trąbczyn; the suit had been brought at the sitting after Trinity 1727 and was not decided then. They charge that Prusimski, with no regard for neighbourly friendship, had a hundred threescore of shingles made on their ground burned together with a hut, so that children living in the hut were nearly burned; that he had four working oxen kept for the glassworks taken in an armed raid, and plotted against Józef Chełmski's life; and that, while the plaintiffs were at the Crown Tribunal at Piotrków, he sent his son, the retainers and the subjects in arms onto ground that belongs to Łukom from of old, and had hay taken there in no small number of cartloads. Both sides appear before the court. The court finds that a sworn commissioner of the provinces of Poznań and Kalisz, Wojciech Biskupski, on whom both have agreed, with two friends of each side, must go onto the disputed ground on the Monday after Misericordia Sunday; they are to examine old and knowledgeable witnesses on oath about the ownership of the ground, the acts of violence and the damage, and to decide all the claims. Appeal lies only from the final sentence. Both parties are to pay a penalty of fourteen Polish marks, half to the other side and half to the court; whoever does not comply with the decree falls under banishment.
Dekret des Landgerichts in Konin aus der Sitzung, die am Montag nach Septuagesima 1728 begann, überschrieben „Decretum Locationis“. Die Brüder Franciszek und Józef Ścibor Chełmski, Erbherren von Łukom und Łomowo, haben Krzysztof Prusimski als Hauptbeklagten, seinen Sohn Antoni, sechs namentlich genannte adlige Dienstleute und ungenannte Untertanen von Trąbczyn geladen; die Klage war schon zur Sitzung nach Trinitatis 1727 erhoben und damals nicht entschieden worden. Sie werfen Prusimski vor, er habe ohne Rücksicht auf nachbarliche Freundschaft hundert Schock Schindeln, die auf ihrem Grund gefertigt worden waren, samt einer Hütte verbrennen lassen, wobei Kinder, die in der Hütte lebten, beinahe verbrannt wären; er habe vier Arbeitsochsen, die für die Glashütte gehalten wurden, bei einem bewaffneten Überfall wegnehmen lassen und Józef Chełmski nach dem Leben getrachtet; und er habe, während die Kläger am Krontribunal in Piotrków waren, seinen Sohn, die Dienstleute und Untertanen bewaffnet auf Grund geschickt, der seit alters zu Łukom gehöre, und dort Heu in nicht geringer Zahl von Fuhren wegnehmen lassen. Beide Seiten erscheinen vor Gericht. Das Gericht befindet, dass ein vereidigter Kommissar der Woiwodschaften Posen und Kalisz, Wojciech Biskupski, auf den beide sich geeinigt haben, mit je zwei Freunden beider Seiten am Montag nach dem Sonntag Misericordia auf den strittigen Grund gehen muss; sie sollen über das Eigentum am Grund, die Gewalttaten und die Schäden alte, kundige Zeugen unter Eid vernehmen und alle Ansprüche entscheiden. Berufung ist nur gegen das Endurteil zulässig. Beide Parteien haben eine Buße von vierzehn polnischen Mark zu zahlen, halb an die Gegenseite und halb an das Gericht; wer dem Dekret nicht nachkommt, verfällt der Verbannung.
- Actum in Conin in judicijs terrestribus particularibus districtus ejusdem feria secunda post Dominicam Septuagesimae proxima anno Domini millesimo septingentesimo vigesimo octavo idque ex limitatione feria secunda in crastino Festi Sancti Mathaei Apostoli et Evangelistae proxime praeteriti in anno nunc praeterlapso millesimo septingentesimo vigesimo septimo per id judicium facta legitime in diem hodiernam incidentibus et provenientibus
Actum in Conin in judicijs terrestribus particularibus districtus ejusdem feria secunda post Dominicam Septuagesimae proxima anno Domini millesimo septingentesimo vigesimo octavo idque ex limitatione feria secunda in crastino Festi Sancti Mathaei Apostoli et Evangelistae proxime praeteriti in anno nunc praeterlapso millesimo septingentesimo vigesimo septimo per id judicium facta legitime in diem hodiernam incidentibus et provenientibus
- Inter Generosos Chełmskie et Generosum Prusimski Decretum Locationis.
- In causa et actione judiciaria infrascripta pro anteriori judiciorum terrestrium particularium hic in Conin feria secunda post Festum Sanctissimae et Individuae Trinitatis proxima anno proxime praeterito 1727 celebratorum cadentia parti infrascriptae citatae per inferius nominandam actoream partem instituta et intentata non tamen ob farraginem pro tunc causarum decisa sed in regestris ad disjudicandum inter alias causas manente et pendente quam instigator judicii praesentis ejusque delatores Generosi Franciscus et Josephus Ścibor Chełmscy bonorum villarum Łukom Łomowo et aliorum eo pertinentium haeredes et possessores actores Generosis Christophoro Prusimski parenti principali tum et Antonio Prusimski filio atque nobilibus Niłecki Kałuzoski Jerzmanoski Cieszkoski Zdzęnicki Tomaszeski famulis alijsque nobilibus ad praesens de cognominibus ignotis in termino termini exprimendis tum et de bonis Trąpczyno subditis de nominibus ad praesens ignotis sed post qua innotuerint specificandis mandata ejusdem Generosus Prusimski exequentis comprincipalibus de personis bonisque ipsorum generaliter omnibus ac summis quibusvis pecuniis habitis et habendis in judicium praesens terrestre Calissiense terminosque terrestres particulares districtus Coninensis filiis quibus cum parentibus famulis et subditis cum dominis ipsorum ad inhaerendum protestationi suae contra eosdem factae sive faciendae instituerunt citatis pro paenis legibus Regni descriptis per ipsos vero succubitis et demeritis exeo quia is idem Generosus Prusimski non observata vicinitatis amicicia nec considerata imo magis postposita illa non contentus anterioribus damnis violentiis iniuriis et gravaminibus propter conservandam
Inter Generosos Chełmskie et Generosum Prusimski Decretum Locationis.
In causa et actione judiciaria infrascripta pro anteriori judiciorum terrestrium particularium hic in Conin feria secunda post Festum Sanctissimae et Individuae Trinitatis proxima anno proxime praeterito 1727 celebratorum cadentia parti infrascriptae citatae per inferius nominandam actoream partem instituta et intentata non tamen ob farraginem pro tunc causarum decisa sed in regestris ad disjudicandum inter alias causas manente et pendente quam instigator judicii praesentis ejusque delatores Generosi Franciscus et Josephus Ścibor Chełmscy bonorum villarum Łukom Łomowo et aliorum eo pertinentium haeredes et possessores actores Generosis Christophoro Prusimski parenti principali tum et Antonio Prusimski filio atque nobilibus Niłecki Kałuzoski Jerzmanoski Cieszkoski Zdzęnicki Tomaszeski famulis alijsque nobilibus ad praesens de cognominibus ignotis in termino termini exprimendis tum et de bonis Trąpczyno subditis de nominibus ad praesens ignotis sed post qua innotuerint specificandis mandata ejusdem Generosus Prusimski exequentis comprincipalibus de personis bonisque ipsorum generaliter omnibus ac summis quibusvis pecuniis habitis et habendis in judicium praesens terrestre Calissiense terminosque terrestres particulares districtus Coninensis filiis quibus cum parentibus famulis et subditis cum dominis ipsorum ad inhaerendum protestationi suae contra eosdem factae sive faciendae instituerunt citatis pro paenis legibus Regni descriptis per ipsos vero succubitis et demeritis exeo quia is idem Generosus Prusimski non observata vicinitatis amicicia nec considerata imo magis postposita illa non contentus anterioribus damnis violentiis iniuriis et gravaminibus propter conservandam
- in virtute vicinae commansionis amicitiam ad hoc usque tempus nondum ad acta publica regni oblata expressis eo praecipue quo tempore certo in termino termini exprimendo tegulas alias Szkudeł centum sexagenas in proprio actoris fundo elaboratas in ibidemque existentes una cum certa gaza igne comburere demandavit et pernimium ejusdem ignis accensi impetum infantes in eadem gaza degentes vix non comburere et cuivis sufferre totiesque requisitus damna ex inde causata refundere noluit nunc recenter tempore in termino declarando boves quatuor laboratiles pro usu officinae vitriarij conservatos sine ullo praetextu et praetensione in proprio actoris fundo circa violentam ejus armatim et turmatim super invasionem intercipere demandare penes se per aliquod tempus detinere laboribus privare damna ex inde causare imo circa requisitionem per Generosum Josephum Chełmski factam in vitam ejus machinari his minime satiatus licet per optime sciverit quod moderni actores in judiciis ordinariis generalibus tribunalis Regni Petricoviensis causa negotiorum suorum cum variis personis causis in ibidem sese agitantibus invigilaverint et in ibidem commorabantur ausus est eundem Generosum Filium suum ac suprascriptos Famulos ac subditos ad inferendas super instruere violentias qui supra instructi fundum actorum proprium ad bona Łukom ab antiquo spectantes et in continuo usu existentes armata manu turmatim cum frameis bombardis longioribus et brevioribus alioque armorum genere vi et violenter super invadere eundemque fundum ut supponitur sibi usurpando ex eodem faenum in currus collectum in non postrema quantitate curruum intercipere demandare et ad bona Trąpczyn devehi[?] curare et per inde decessum inventarii causare aliasque violentias omnimoda inquisitione probandas peragere per quod paenas succubuerunt pro quibus decernendis ac refusione damnorum citantur citatione ipsa sua cum copia de praemissis in se latiori existente judicium praesens terrestre Calissiensis in terminis terrestribus particularibus districtus Coninensis controversiis partium praefatarum utrarumque actoreae quidem Generosorum Chełmskich per Generosum Josephum Chełmski suo et fratris sui nomine personaliter citatae vero Generosorum Prusimskich conjugum
in virtute vicinae commansionis amicitiam ad hoc usque tempus nondum ad acta publica regni oblata expressis eo praecipue quo tempore certo in termino termini exprimendo tegulas alias Szkudeł centum sexagenas in proprio actoris fundo elaboratas in ibidemque existentes una cum certa gaza igne comburere demandavit et pernimium ejusdem ignis accensi impetum infantes in eadem gaza degentes vix non comburere et cuivis sufferre totiesque requisitus damna ex inde causata refundere noluit nunc recenter tempore in termino declarando boves quatuor laboratiles pro usu officinae vitriarij conservatos sine ullo praetextu et praetensione in proprio actoris fundo circa violentam ejus armatim et turmatim super invasionem intercipere demandare penes se per aliquod tempus detinere laboribus privare damna ex inde causare imo circa requisitionem per Generosum Josephum Chełmski factam in vitam ejus machinari his minime satiatus licet per optime sciverit quod moderni actores in judiciis ordinariis generalibus tribunalis Regni Petricoviensis causa negotiorum suorum cum variis personis causis in ibidem sese agitantibus invigilaverint et in ibidem commorabantur ausus est eundem Generosum Filium suum ac suprascriptos Famulos ac subditos ad inferendas super instruere violentias qui supra instructi fundum actorum proprium ad bona Łukom ab antiquo spectantes et in continuo usu existentes armata manu turmatim cum frameis bombardis longioribus et brevioribus alioque armorum genere vi et violenter super invadere eundemque fundum ut supponitur sibi usurpando ex eodem faenum in currus collectum in non postrema quantitate curruum intercipere demandare et ad bona Trąpczyn devehi[?] curare et per inde decessum inventarii causare aliasque violentias omnimoda inquisitione probandas peragere per quod paenas succubuerunt pro quibus decernendis ac refusione damnorum citantur citatione ipsa sua cum copia de praemissis in se latiori existente judicium praesens terrestre Calissiensis in terminis terrestribus particularibus districtus Coninensis controversiis partium praefatarum utrarumque actoreae quidem Generosorum Chełmskich per Generosum Josephum Chełmski suo et fratris sui nomine personaliter citatae vero Generosorum Prusimskich conjugum
- ac aliorum actorum per Generosum Constantinum Marszynski coram se comparentium et judicialiter controvertentium in praemissis judicialiter factis exauditis decidendo terminum partis actoreae ratione appropriationis fundi ac violentiarum damnorum causatorum ad judicium praesens institutum quoniam causa fundi suo coram judicio ventilatur necessariam esse condescensionem Generosi Commissarii Palatinatum Posnaniensis et Calissiensis jurati ac amicorum binorum ex utraque parte locandorum adinvenit decernendo quatenus partes utraeque praenominatum Generosum Commissarium videlicet Generosum Albertum Biskupski de mutuo inter se electum consensu ac amicos binos in et pro feria secunda post Dominicam Misericordiae proxima in fundum ex quo orta controversia inter haereditates bonorum Łukom et Trąmpczyn situm mutuo suo sumptu conducant qui Generosus Commissarius ac amici tam de proprietate fundi controversi quam et violentiis ac damnis causatis super contenta protestationum partium utrarumque inquirent inquisitiones juratorias eo nomine per testes juratos aetatis provectae rei gestae bene gnaros expedient et quid quid ex eisdem compertum fuerit partes ex justo et aequo in omnibus praetensionibus decident ac disjudicabunt salva parti gravata se sentienti non nisi tantum a definitiva sententia ad judicium praesens reservata et praecustodita appellatione facturae sunt partes utraeque praemissa omnia luita per utramque partem paena quatuordecem marcarum Polonensium parti et judicium per medium in instanti solvenda sub paena bannitionis et de Regno Poloniae Dominiisque illi annexis proscriptionis quae jam ex nunc in defectu praemissorum satisfactionis super parte decreto praesenti contraveniente per judicium praesens decernitur ipsique irrogatur Ministerialisque Regni Generalis quivis consistens ad publicandam et more solito proclamandam paenam eandem bannitionis et de Regni Poloniae Dominiisque illi annexis proscriptionis modo praemisso supra eadem parte decreto praesenti contravenienti decretam et irrogata parti decreto praesenti satisfacienti deputatur et additur pro qua publicata quam et post publicandam paenam ejusdem bannitionis et de Regni Poloniae Dominiis illi annexis proscriptionis jam ex nunc causa praesens cum toto suo effectu ac partibus ipsis ad Magnificum
ac aliorum actorum per Generosum Constantinum Marszynski coram se comparentium et judicialiter controvertentium in praemissis judicialiter factis exauditis decidendo terminum partis actoreae ratione appropriationis fundi ac violentiarum damnorum causatorum ad judicium praesens institutum quoniam causa fundi suo coram judicio ventilatur necessariam esse condescensionem Generosi Commissarii Palatinatum Posnaniensis et Calissiensis jurati ac amicorum binorum ex utraque parte locandorum adinvenit decernendo quatenus partes utraeque praenominatum Generosum Commissarium videlicet Generosum Albertum Biskupski de mutuo inter se electum consensu ac amicos binos in et pro feria secunda post Dominicam Misericordiae proxima in fundum ex quo orta controversia inter haereditates bonorum Łukom et Trąmpczyn situm mutuo suo sumptu conducant qui Generosus Commissarius ac amici tam de proprietate fundi controversi quam et violentiis ac damnis causatis super contenta protestationum partium utrarumque inquirent inquisitiones juratorias eo nomine per testes juratos aetatis provectae rei gestae bene gnaros expedient et quid quid ex eisdem compertum fuerit partes ex justo et aequo in omnibus praetensionibus decident ac disjudicabunt salva parti gravata se sentienti non nisi tantum a definitiva sententia ad judicium praesens reservata et praecustodita appellatione facturae sunt partes utraeque praemissa omnia luita per utramque partem paena quatuordecem marcarum Polonensium parti et judicium per medium in instanti solvenda sub paena bannitionis et de Regno Poloniae Dominiisque illi annexis proscriptionis quae jam ex nunc in defectu praemissorum satisfactionis super parte decreto praesenti contraveniente per judicium praesens decernitur ipsique irrogatur Ministerialisque Regni Generalis quivis consistens ad publicandam et more solito proclamandam paenam eandem bannitionis et de Regni Poloniae Dominiisque illi annexis proscriptionis modo praemisso supra eadem parte decreto praesenti contravenienti decretam et irrogata parti decreto praesenti satisfacienti deputatur et additur pro qua publicata quam et post publicandam paenam ejusdem bannitionis et de Regni Poloniae Dominiis illi annexis proscriptionis jam ex nunc causa praesens cum toto suo effectu ac partibus ipsis ad Magnificum
- Capitaneum loci sive ejus capitaneale castrense competens officium cujus videlicet jurisdictioni eadem pars decreto praesenti contraveniens cum persona et bonis suis subest pro ulteriori et finali in praemissis debito juris ordine facienda et determinanda executione per judicium praesens remittitur relatio vero exportatae citationis coram actis judicii praesentis recognita ex eisdemque actis authenticis deprompta parti actoreae est extradita de cujus extraditione judicium praesens et cancellaria ejus quietantur.
Capitaneum loci sive ejus capitaneale castrense competens officium cujus videlicet jurisdictioni eadem pars decreto praesenti contraveniens cum persona et bonis suis subest pro ulteriori et finali in praemissis debito juris ordine facienda et determinanda executione per judicium praesens remittitur relatio vero exportatae citationis coram actis judicii praesentis recognita ex eisdemque actis authenticis deprompta parti actoreae est extradita de cujus extraditione judicium praesens et cancellaria ejus quietantur.