Traces in the Sand

Document 1 · Report

12 July 1754

Konin

The report of the court messenger Bartłomiej Szeptycki of Trąbczyn, entered in the records of the castle court at Konin on 12 July 1754, with the inspection he had made on 9 July at the request of Katarzyna Prusimska, born Rozdrażewska. She is the widow of Paweł Prusimski, the King's chamberlain and heir of Trąbczyn, who had died shortly before, and holds her dower and a life interest in all his estates. The inspection describes the buildings of the manor farm at Trąbczyn one by one: the old manor house is past repair and a new one stands finished in the frame; then come the kitchen, four barns, the sheepfold, the granary, the stables and sties, the distillery and the malthouse with their gear. At Nowa Wieś there are fifteen Olęder settlers, and the sixteenth plot is empty. A list counts the people who owe labour in Trąbczyn, Osiny, Łazy and Nowa Wieś as full farmers, half-farmers, cottagers and lodgers. Two noblemen, Kazimierz Świerczewski and Józef Puchalski, state over their signatures that in the pine woods of Trąbczyn, from Osiny to the Biskupice boundary and round Łazy, the better trees have been felled or picked out and only the leavings stand, and the same of the oaks, except where the Olęder settlers have taken the timber on their plots. The description of the village houses in the middle of the entry is not transcribed.

One line per manuscript line, with broken words hyphenated and stray break marks removed. Editorial decisions are set out in About the edition.
Page 1lines 1-19
Transcribed by paragraph, not line by line: each numbered entry is a paragraph of the manuscript.
  1. Wizja uczyniona w Trąbczynie i przyległościach należących jako to w Nowej Wsi, Osinach, Łazach, i Olędrach budynków dworskich, jako tesz i wiejskich dnia 9 Lipca, roku Pańskiego 1754.
  2. Dwor stary w Trąmpczynie z gruntu zły jak ściany tak dach ze wszystkiem który się reparować żadną miarą nie da.
  3. Dwor nowy z rąb skończony dachem z jednej strony częścią alias dachówką położony reszta snopkami posproszy dwa pokoiki skończone nie ze wszystkiem, kumin jeden na wirzch wywiedziony do okien ramy wszystkie gotowe i futra takiej drzwi
  4. Kuchnia przy tym dworze z rąb ze wszystkiem o dwuch izbach i spiżarnią z kozłami lecz nie pobita ani poszyta.
  5. Stodoły poge od dworu nowego w gumna jest.
  6. Stodoła po lewej ręce o jednym bojowisku z dylów łupanych w słupy nowa stawiana z wrotami obojmi
  7. Druga stodoła w rogu pierwszy[m] dobra jak nowa w wiązanie stawiona cieślą z dylików rżniętych pirzona z dwojgiem wrót i fortką z jednej strony we sradku od dołu trzema szarami szkudeł pobita.
  8. Trzecia stodoła w rogu tejże drugi z dylów łupanych w słupy stawiona o jednym bojowisku który upadają ku ziemię tylko że są po podpierane.
  9. Czwarta tukasz i tyta także upadająca na ziemię
  10. Owczarnia przy tych stodołach wielka od wirzchu w wiązaniej lepianką stawiana od dołu dylikami rżniętami pierzona ze wszystkiem w notami fortkami dobra om~a szarami szkudeł od dołu pobita i szczyty tarcicami pozabijane
  11. Spichrz między temi stodołami niewielki o dwóch piętrach stary w lepianką w ktorym przyciesi pogniłej ściany po wyprężone a prawie z gruntu zły.
  12. Chlewy Wozownia od powozow z dylow łupanych w słupy stawiona stara
  13. Za tą wozownią Swynskię chlewy z dylow w słupy stare.
  14. Obora dla bydla za temi chlewami z dylow łupanych w słupy stawiana dawna
  15. Stania dla gosci przy wozowni z dylow w słupy stawiana pohilone [pochylone] sciany ku ogrodowi Stara
  16. Staienka druga na wozowe konie Panskie w słupy a dyle łupane stawiane Stare
  17. Stania dla koni cugowych z dylow lupanych w słupy stawiana dawna Snopkami poszyta i insze budynki wysze
  18. Kup dla ruczenia wieprzy w dyla łupane nie wielki dwiema szarami szkudeł pobity.
  19. Gorzalnia od wódki palonia izba z dylów rżniętych, sien w lepianką pruską roboty, komora przy sieni z balików rżniętych z drzwiami ze dworu, druga komora za izbą także z balików z rżniętych z drzwiami z izby, ze dworu drugiemi, szkudłami pobity cały budynek dobry. W Tej Gorzalni Garce do[20.?] jeden większy drugi mniejszy z pokrywami rurumi dobremi rurnicami kłodami do zacieru z bejką do [?][?]gru konwiami wybirkami staremi.
Page 2lines 20-20
Transcribed by paragraph, not line by line: each numbered entry is a paragraph of the manuscript.
  1. Mielcuch wielki nie bardzo izba jedna w blochy stara przyciesi podwleczone pod nię sień do piwa robienia w lepiankę w tej sieni suszenie dolne dobre z piecem murowanym w cegłę za tym suszeniem jest Izba w blochy nieskończona ze wszystkiem z tej izby komory 2. z drzwiami jednemi z izby z jedny do drugi z tej sieni drzwi do sklepu do piwa schowania za tym sklepem komora do schowania z tej sieni schody na gorę nad izbą od wrót na który sypanie jest, na polowie zas drugi mielcucha nieskończony posowy nie masz drzwi ani okien Kamin lepiony, w tym kuminie kociolek niewielki zabierujący beczek 3. wody stary łatany, kadzie z[?] dobre Trybusek 1, beczek 20, i insze statki ktore są potrzebne do Mielcucha szkudłami cały budynek niedawno pobity szczyty tarcicami obydwa zabyte.
Page 3lines 21-40
Transcribed by paragraph, not line by line: each numbered entry is a paragraph of the manuscript.
  1. Wieś Nowa:
  2. Olędrów 15 szesnasta huba próżna jedni się pobudowali dobrze drudzy tylko budy w ziemi mają.
  3. Spisanie ludzi zaciężnych w Trąbczynie
  4. Kmieć 4 ma z nich każdy bydła do roboty 8 pańskiego wołów 4 koni 4 krowy 2 wozy 2 świnie żelaza wszystkie jak się należy i zasiewki oboje tak ozimie jako i jare.
  5. Półrolników 5 ma z nich każdy bydła do roboty Pańskiego 4 krowę, świnię, wół, żelaza wszystkie jak się należy i zasi[e]wki oboje.
  6. Chałupników 7 ci nie mają pańskiego bydła
  7. Komornic wszystkich 8.
  8. w Osinach
  9. Kmieć 1 tak ma jak i Trąbczyński wszystko
  10. Półrolników 2 tak mają jak Trąbczynscy
  11. Chałupników 2
  12. Komornic 3
  13. w Lazach
  14. Kmieć 1 tak ma zaprzęg jak i insi
  15. Chałupników 3
  16. w Nowey wsi
  17. Półrolników 2 jeden ma bydło wszystko a drugi tylko do roboty ma 3
  18. Chałupników 2
  19. Komornik 1
  20. Hatew w który mieszkają ludzie to jest chłopów lecz ci nie robią ani tesz Pańskiego nie mają.
Page 4lines 41-45
Transcribed by paragraph, not line by line: each numbered entry is a paragraph of the manuscript.
  1. Niżej wyrażeni zeznajemy z woźnym Bartłomiejem będąc na wizji borów Trąbczyńskich ciągnących się od Osin nad granicami Drzewieckiemi, iż widzieliśmy że sosień co lepsze i piękniejsze a najbardziej nimo słupa i przychodu kniejów nazywających się połowa większa wycięta jest aż ku Łomowu od Łomowa zaś poprzebierane są co piękniejsze sosny aż ku granicom Biskupskim, zaś od Biskupskich granic i przed Czarnem Brodem i za brodem nad Szetlejowkiem ku Łazom same tylko wybirki stoją z których nie wybierze nic na budynek, zaś nimo Łazów i Osin między Hutą gdzie najpiękniejsze drzewo było i tam powycinane same też wybirki stoją. Także i dęby w lasach stojące dotychczas same też wybirki stoją tylko gdyż Olędry pozabierali hubami gdzie pieknięjsze drzewo było wydzielonymi z dawna każdemu z nich czego dla utwierdzenia i lepszej wiary rękami własnymi podpisujemy się. Działo się w Trąbczynie dnia 9 Julii Anno Domini 1754.
  2. Kazimirz Swierczewski manu propria
  3. Józef Puchalski manu propria
  4. In Conin Feria Sexta pridie Festi Sanctae Margarithae Virginis et Martyris Anno Domini 1754
  5. Ad officium et acta praesentia Castrensia Coniensia personaliter veniens Ministerialis Regni Generalis Providus Bartholomaeus Szeptycki [Szepczyński] de Trąmpczyn officio praesenti notus sanus existens recognovit quia ipse habitis secum Nobilibus Generosis Casimiro Swierczewski et Josepho Puchalski hic licet ad praesens absentibus in loco tamen negotii infrascripti pro tunc praesentibus ad instantiam et officiosam requisitionem Magnificae Catharinae de Rozdrazewskie Prusimska olim Magnifici Pauli Prusimski Succamerarii suae Regiae Majestatis non pridem vita functi Bonorum Trąmpczyn cum attinentiis Haeredis Consortis Relictae viduae ab eodemque olim Magnifico Marito suo in Bonis eius omnibus Dominae Reformatoriae et advitalitialis Feria Tertia proxime et Immediate condescenderat personaliter ad Bona eadem Trąmpczyn principaliter tum villas Osiny, Lazy, Nowa Wieś, Olędry i Chuta attinentes tum Borras ac Sylvas ad eadem Bona spectantes Ibidemque ubique eorundem Locorum Successive existens iuxta Iuris et Consuetudinis formam vidit ac debite conspexit utpote Inseratur Quae praemissa se debite vidisse et conspexisse coram eodem officio attestatus de quo hanc sui Relationem fecit facitque praesentem.